Biuletyn Informacji Publicznej Biuletyn Informacji Publicznej

Biuro Praktyk i Karier Zawodowych

Studenckie ambicje bez barier – jak zdobyć środki na własne plany

Studenckie ambicje bez barier – jak zdobyć środki na własne plany

Konferencja o zasięgu międzynarodowym, semestr za granicą, autorskie badania albo specjalistyczny kurs poza uczelnią – takie plany często napędzają akademickie aspiracje studentów. Dane z siódmej edycji badania EUROSTUDENT pokazują jednak mniej optymistyczny obraz: w Polsce jedynie 16% studentów sięga po publiczne wsparcie. Pozostali najczęściej opierają budżet na dorywczej pracy oraz wsparciu finansowym rodziny. Tymczasem źródeł finansowania istnieje znacznie więcej – trzeba jedynie poznać właściwe kierunki poszukiwań.

Jak uczelnie pomagają studentom finansowo?

Przed omówieniem mniej oczywistych sposobów zdobywania pieniędzy na studia dobrze jest uporządkować świadczenia, które student może otrzymać bezpośrednio na uczelni. To właśnie one tworzą główny system pomocy materialnej w polskim szkolnictwie wyższym. Największym prestiżem zwykle cieszy się stypendium rektora. Trafia ono do osób z bardzo dobrymi wynikami w nauce – wysoką średnią ocen – oraz do studentów mających znaczące sukcesy naukowe, artystyczne lub sportowe, osiągnięte przynajmniej na poziomie krajowym. Uczelnia traktuje je jako formę motywacji dla najzdolniejszych. Otrzymuje je około 10% najlepszych studentów danego kierunku, więc rywalizacja o to świadczenie pozostaje bardzo duża. Inny charakter ma stypendium socjalne. Ten rodzaj pomocy wspiera osoby, których sytuacja materialna utrudnia spokojne studiowanie. Decyduje przede wszystkim dochód przypadający na jednego członka rodziny studenta. Nie może on przekroczyć progu ustalonego na dany rok. Student składający wniosek musi dołączyć dokumenty, które potwierdzają sytuację finansową jego gospodarstwa domowego.

Oddzielnie funkcjonuje stypendium dla osób niepełnosprawnych. Student otrzymuje je na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, bez względu na dochody rodziny oraz rezultaty osiągane na studiach. Uczelnie przewidują też zapomogę dla osób, które nagle znalazły się w trudnym położeniu życiowym z przyczyn losowych. Ma ona charakter jednorazowego wsparcia pieniężnego i pomaga przetrwać przejściowy kryzys. Opisane świadczenia dla wielu studentów oznaczają realne odciążenie budżetu. Nie zawsze jednak ich wysokość oraz dostępność pokrywają wszystkie wydatki związane z ambitnymi planami edukacyjnymi i dalszym rozwojem.

Środki na rozwój naukowy i studenckie projekty badawcze

Studenci z ambitnymi koncepcjami badawczymi nieraz zderzają się z przeszkodami już podczas układania planu działania. Problem zwykle nie wynika ani z braku energii, ani ze słabego przygotowania merytorycznego; najczęściej ogranicza ich budżet. Zakup specjalistycznych materiałów, dostęp do baz danych, prace w terenie czy publikacja rezultatów w recenzowanych czasopismach potrafią pochłonąć kwoty trudne do udźwignięcia, szczególnie dla studentów bez stałych dochodów. Do tego projekt naukowy często wymaga podróży – na rozmowy z ekspertami, konsultacje specjalistyczne lub zagraniczną konferencję. Z pomocą przychodzą fundusze oraz granty przeznaczone na wsparcie studenckiej aktywności badawczej – zarówno w obrębie uczelni, jak i w programach ministerialnych i inicjatywach organizacji pozarządowych.

Granty badawcze dla młodych naukowców

Granty badawcze należą do najbardziej prestiżowych form pozyskiwania środków na działalność naukową. Wybrane instytucje, wśród nich Narodowe Centrum Nauki (NCN) oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR), prowadzą programy przygotowane z myślą o osobach rozpoczynających karierę akademicką, również studentach końcowych lat studiów magisterskich i doktorantach. Otrzymane środki pozwalają zrealizować autorski projekt – kupić sprzęt, materiały, odczynniki, a także pokryć koszty udziału w konferencjach naukowych.

Staranie się o grant wymaga dokładności, konsekwencji i sprawnego planu działania, choć przebieg procedury zależy od zasad danego konkursu. Najczęściej dokumentacja obejmuje precyzyjnie opisany problem badawczy, rozpisaną metodologię, harmonogram możliwy do wykonania oraz budżet przygotowany z dużą dbałością o szczegóły. Duże znaczenie ma udział opiekuna naukowego. Jego praktyka, wiedza oraz komentarze merytoryczne często wpływają na poziom projektu i poprawność wszystkich załączonych dokumentów. W licznych konkursach prowadzonych przez uczelnie organizatorzy wymagają także formalnego wskazania kierownika projektu, ponieważ bez tego kandydat nie może przystąpić do procedury. Rywalizacja o środki bywa bardzo silna, jednak grant daje znacznie więcej niż samo wsparcie finansowe. Otwiera drogę do własnych badań, pomaga zdobywać samodzielność naukową i budować rozpoznawalny dorobek już na początku kariery.

Firmowe konkursy i programy stypendialne

Przedsiębiorstwa z sektorów technologii, finansów oraz farmacji coraz częściej dostrzegają potencjał młodych osób i kierują do studentów konkursy oraz programy stypendialne. Dzięki temu wzmacniają swój obraz atrakcyjnego pracodawcy, a jednocześnie nawiązują kontakt z kandydatami, którzy w przyszłości mogą dołączyć do zespołu. Nagrody obejmują między innymi stypendia finansowe wypłacane przez ustalony okres – przez semestr albo cały rok akademicki – oraz jednorazowe wyróżnienia. Firmy przyznają je na przykład za najlepszą propozycję rozwiązania konkretnego problemu biznesowego przedstawioną w formule case study.

Regulaminy takich inicjatyw często zawierają szczegółowe kryteria udziału. Organizatorzy mogą oczekiwać nauki na wybranym kierunku, wysokiej średniej ocen, aktywności poza zajęciami akademickimi, znajomości języków obcych lub rozwiniętych kompetencji miękkich. Przed rozpoczęciem pracy nad zadaniem konkursowym dobrze więc uważnie sprawdzić zasady, wymagane dokumenty i sposób oceny zgłoszeń. Taka analiza ogranicza ryzyko pomyłek, a także pomaga przygotować aplikację zgodną z oczekiwaniami firmy. Sam start w konkursie potrafi przynieść uczestnikowi kontakty branżowe, praktyczne doświadczenie oraz mocny wpis do CV – również wtedy, gdy nagroda trafi do kogoś innego.

Najwięcej informacji o programach można znaleźć bezpośrednio w serwisach internetowych przedsiębiorstw, zwłaszcza w sekcjach „Kariera”, „CSR” lub „Fundacja”. Dobrym źródłem pozostają także firmowe profile w mediach społecznościowych i portale informacyjne poświęcone wsparciu dla studentów, na przykład Moje Stypendium.

Siła internetowej społeczności

Crowdfunding, znany w Polsce jako finansowanie społecznościowe, zyskuje coraz większe znaczenie jako sposób pozyskiwania pieniędzy na rozmaite przedsięwzięcia – również studenckie. Jego mechanizm opiera się na wpłatach niewielkich sum od licznych osób, najczęściej za pomocą wyspecjalizowanych serwisów w sieci. Dla studentów oznacza to realną możliwość sfinansowania ambitnych projektów naukowych – od przygotowania wyprawy badawczej po stworzenie prototypu wynalazku. Ten model może pomóc także przy działaniach artystycznych i kreatywnych, między innymi przy publikacji książki, rejestracji płyty albo produkcji filmu dokumentalnego.

Sukces kampanii crowdfundingowej nie zależy wyłącznie od ciekawej idei. Równie duże znaczenie ma staranny plan oraz przekonujące zaprezentowanie projektu osobom gotowym wesprzeć inicjatywę. Na wynik zbiórki wpływa kilka elementów:

  • Precyzyjnie nazwany cel zbiórki – osoby wspierające powinny od razu rozumieć, na jakie działania trafią zebrane pieniądze.
  • Interesujące przedstawienie pomysłu – dobrze sprawdza się film promocyjny, estetyczne zdjęcia oraz angażujący opis, przedstawiający projekt jasno i z energią.
  • Realny próg finansowy – planowany budżet musi odpowiadać potrzebom przedsięwzięcia, a jednocześnie sprawiać wrażenie możliwego do osiągnięcia dla potencjalnych darczyńców.
  • Różnorodne nagrody dla wspierających – w tej roli mogą pojawić się niewielkie prezenty, gadżety powiązane z projektem, podziękowania, dostęp do rezultatów przedsięwzięcia albo zaproszenia na wydarzenia.
  • Aktywna promocja kampanii – szczególnie w mediach społecznościowych, lecz także na uczelni, wśród znajomych oraz w lokalnym otoczeniu.

Crowdfunding daje przede wszystkim szansę na zgromadzenie środków finansowych, ale pełni również inną funkcję. Pomaga skupić wokół pomysłu zaangażowaną społeczność i sprawdzić zainteresowanie projektem jeszcze przed jego pełnym uruchomieniem.

Kariera i rozwój osobisty – skąd pozyskać pieniądze na kursy, warsztaty i konferencje?

Okres studiów obejmuje znacznie więcej niż samo przyswajanie teorii. To także czas intensywnego ćwiczenia praktycznych umiejętności oraz zdobywania kompetencji cenionych później na rynku pracy. Dodatkowe kursy, szkolenia zakończone certyfikatem oraz warsztaty związane z wybraną branżą mogą realnie wzmocnić start zawodowy i ułatwić świadome planowanie dalszej ścieżki. Studenci oraz inne osoby aktywnie szukające szans na rozwój mają do dyspozycji różne źródła finansowego wsparcia. Takie środki pomagają opłacić udział w zajęciach, przejazdy albo nocleg podczas wyjazdu.

Wsparcie z projektów Unii Europejskiej

Osoby studiujące mogą starać się o dopłaty do kursów oraz certyfikatów – językowych i związanych z konkretną profesją – dostępne w projektach finansowanych częściowo ze środków Unii Europejskiej. Podobne działania najczęściej prowadzą instytucje działające w regionach: urzędy marszałkowskie, podmioty szkoleniowe oraz uczelnie, które zdobywają pieniądze z Europejskiego Funduszu Społecznego. Pomoc finansowa potrafi objąć naukę języków zakończoną egzaminem, szkolenia IT, zajęcia rozwijające kompetencje miękkie, a także specjalistyczne kursy techniczne lub menedżerskie.

Aktualnych propozycji najlepiej szukać systematycznie na stronach uczelni – zwłaszcza w serwisach biur karier oraz jednostek odpowiedzialnych za współpracę z otoczeniem społeczno-gospodarczym. Przydatne informacje publikują również wojewódzkie urzędy pracy na swoich portalach. Przed zgłoszeniem trzeba dokładnie sprawdzić daty naboru i zasady kwalifikacji. Liczba miejsc zwykle pozostaje ograniczona, a rekrutacje ruszają okresowo albo dotyczą projektów z zamkniętą listą uczestników.

Międzynarodowe wyjazdy – nauka i praktyki za granicą

Zagraniczne doświadczenie z roku na rok zyskuje na znaczeniu – zarówno w oczach przyszłych pracodawców, jak i dla samych studentów planujących własny rozwój. Semestr na uczelni poza Polską, staż albo praktyka w innym kraju daje znacznie więcej niż swobodniejszą komunikację w języku obcym oraz rozwój umiejętności zawodowych. Kontakt z międzynarodowym otoczeniem uczy elastyczności, pomaga lepiej poznać odmienne kultury i sprzyja nawiązywaniu relacji z ludźmi z różnych państw. Wielu studentów rezygnuje jednak z podobnych planów z powodu wysokich kosztów wyjazdu, a kredyt gotówkowy traktuje często jako jedyne realne rozwiązanie. Tymczasem osoby studiujące w Polsce mogą korzystać z licznych programów, które wspierają zagraniczną edukację i pomagają sfinansować pobyt poza krajem, zamieniając plany nauki za granicą w konkretny projekt.

Erasmus+ jako europejski model mobilności akademickiej i zawodowej

Erasmus+ należy do najlepiej znanych oraz najczęściej wybieranych programów, które pomagają studentom i pracownikom szkół wyższych wyjeżdżać w celach edukacyjnych po Europie oraz do państw partnerskich. Największą część programu tworzą pobyty studyjne. Uczestnik może spędzić pełny semestr albo dwa semestry w zagranicznej szkole wyższej współpracującej z jego macierzystą uczelnią. System ECTS pozwala zaliczyć okres nauki poza krajem w macierzystej instytucji, dlatego po powrocie student wraca na swój tok studiów bez straty czasu i bez nadmiaru formalności. Osoby przyjęte do Erasmus+ otrzymują stypendium. Ma ono częściowo pokryć wyższe wydatki związane z pobytem za granicą, a jego kwota zależy od kraju wyjazdu, poziomu cen oraz codziennych kosztów w wybranym miejscu. Nabór prowadzi zwykle wydział lub jednostka centralna uczelni. Przy ocenie kandydatów liczą się najczęściej wyniki w nauce oraz potwierdzona znajomość języka wykładowego planowanych zajęć.

Praktyki zawodowe w Erasmus+ stanowią drugą ścieżkę programu i z roku na rok przyciągają coraz więcej chętnych. Dają studentom szansę na realne doświadczenie poza Polską – w firmie, organizacji pozarządowej, jednostce badawczej lub placówce innego rodzaju – podczas pobytu trwającego 2–12 miesięcy. Student w tej formule również otrzymuje stypendium. Często sam szuka odpowiedniego miejsca praktyk, a kontakt z zagranicznym podmiotem uczy samodzielności, rozeznania w rynku pracy i sprawnego poruszania się w międzynarodowym środowisku. Uczelnie oraz instytucje partnerskie zwykle pomagają w tym procesie: prowadzą bazy ofert, wskazują możliwe adresy i doradzają przy wyborze najlepiej dopasowanej placówki.

AIESEC i IAESTE – zagraniczne staże oraz wolontariat

Studenci zainteresowani wyjazdem poza Polskę nie muszą ograniczać się do najbardziej rozpoznawalnego programu Unii Europejskiej. Funkcjonuje również wiele innych inicjatyw, które pomagają zdobywać doświadczenie w środowisku międzynarodowym. IAESTE kieruje swoją ofertę przede wszystkim do osób z kierunków inżynieryjnych, przyrodniczych oraz pokrewnych, proponując im płatne staże techniczne ściśle powiązane z profilem kształcenia.

Inny charakter ma działalność AIESEC – jednej z największych młodzieżowych organizacji pozarządowych na świecie. Obecna w ponad stu krajach, skupia się na rozwijaniu umiejętności przywódczych i wspiera wymiany międzykulturowe. Uczestnicy jej praktyk, projektów oraz wolontariatu pracują w zróżnicowanym otoczeniu, poznają realia współpracy międzynarodowej, uczą się większej samodzielności i biorą odpowiedzialność za powierzone zadania.

AIESEC prowadzi kilka głównych ścieżek wymiany, a każda z nich odpowiada na inne potrzeby uczestników:

  • Global Volunteer – udział w projektach społecznych realizowanych w różnych częściach świata. Program często obejmuje zakwaterowanie oraz częściowe wyżywienie, a jego tematyka łączy się z Celami Zrównoważonego Rozwoju ONZ.
  • Global Talent – płatne staże zawodowe w zagranicznych firmach i startupach. Uczestnicy rozwijają konkretne kompetencje, pracując w międzynarodowym środowisku biznesowym.
  • Global Teacher – płatne praktyki przeznaczone dla osób, które chcą zdobyć doświadczenie w sektorze edukacji poza krajem.

Kandydaci zgłaszają się za pośrednictwem specjalnej platformy internetowej AIESEC. Pomoc oferują także lokalne komitety organizacji, działające przy wielu polskich uczelniach.

Podsumowanie

Rozwijanie zainteresowań, zdobywanie kolejnych umiejętności, udział w międzynarodowych przedsięwzięciach oraz prowadzenie własnych badań mogą stać się realnym planem także przy niewielkim budżecie. Form finansowego wsparcia istnieje znacznie więcej, niż sugeruje pobieżne rozeznanie. Najwięcej zyskują osoby gotowe sprawdzać różne drogi rozwoju i systematycznie szukać aktualnych informacji. Pomocne okazują się serwisy uczelni, biura karier, fundacje edukacyjne, a także portale publikujące ogłoszenia o projektach oraz naborach. Trafnie wybrane finansowanie potrafi ułatwić osiągnięcie konkretnego celu, a zarazem nadać dalszej ścieżce zawodowej zupełnie nowy kierunek.

Źródła:

Autor tekstu: Julia Kamińska

TAGI :